Ikertzaile aplikatuak, gaur egungo Balearetako Nekazaritza eta Arrantza Ikerketa eta Formazio Institutua (Irfap) bultzatzen duena, fruituak ematen jarraitzen du lurraldean. 2015ean hasi zen proiektu bat, aurretik egon ziren entitateetako batek abiarazi zuena, landarediaren kontrol naturalerako metodologia bat definitzen lagundu du, mallorcar arraza duten astoekin abeltzaintzaren bidez, jada Mallorcako puntu desberdinetan aplikatua.
2015ean, Semilla –Irfap-en integratutako entitatea–, Natura Parc Fundazioa eta Balear Uharteen Unibertsitatea (UIB) abiarazi zuten abeltzaintzako animalien erabilera aztertzeko proiektu aitzindari bat, bereziki mallorcar arraza duten astoak, ingurumen intereseko espazioetan biomasa landarearen kontrolatzeko tresna natural gisa.
Ikertzailearen helburua zen animaliek erregai landareen pilaketa jasangarri moduan murrizten lagundu zezakeen egiaztatzea, esku-hartze mekanikoen beharra murriztea eta baso suteen prebentzioan laguntzea.
Emaitzek baieztatu zuten mallorcar arraza duten astoekin abeltzaintzak carrizoaren (Ampelodesmos mauritanica) aireko biomasa %52 murrizten laguntzen zuela, uharteen basoetako espezie gehienak eta erregaiak, suaren hedapena errazten duena.
Esperientzia honetatik UIBn lan akademiko bat prestatu zen. Lortutako emaitzak gainera, Nazioarteko Nekazaritza Ikasketen Goi Zentroak (Ciheam) nazioartean zabaldu zituen, horrek mediterraneoko lurraldearen kudeaketan zaldiek duten potentziala ezagutarazten lagundu zuen.
Ikertzaileek zehaztu zuten metodologia honek ez zuela soilik suaren aurkako babes guneetan eraginkorra izan, baizik eta ingurumen intereseko beste esparru batzuetan ere, hala nola, ur-jauziak, etxebizitzen inguruko eremuak eta peri-urbano inguruneak.
Azken urteotan, landaredia kudeatzeko modu hau mallorcar arraza duten astoekin abeltzaintzaren bidez praktikan jarri da Mallorcako hainbat udalerritan, hala nola Capdepera, Santa Eugènia edo Sóller, biomasa murrizteko eta baso suteen prebentzioa laguntzeko, baita ingurumen intereseko espazioak kontserbatzeko ere.
Gaur egun, esku-hartze hauetako bat Sóller-en egiten ari da, non Udalak uda honetan Natura Parc-eko hamabi astorekin ur-jauzien garbiketa naturaleko programa zabaldu duen.
Animalek landaredia kontrolatzen laguntzen dute ur-jauzien ibilguetan, mantentze lanak errazten dituzte eta makineria erabiltzeko beharra murrizten dute, horrek ingurumen-aztarna txikiagoa ekartzen du.
Conseller Simonetek azpimarratu du ekintza honek aplikatutako ikerketaren balioa eta lurraldean transferitzeko aukera ematen duen ezagutzaren sorrera garrantzitsua dela.
"Hamarkada bat baino gehiago hasi zen lana alternatiba iraunkorrak balidatzen lagundu du espazio naturalak kudeatzeko eta, aldi berean, mallorquin asto autoktonoa nabarmentzeko", adierazi du.
Simonetek gehitu du ikerketa publikoak beharrei aurre egiteko eta administrazioei eta lurraldeko kudeatzaileei alternatiba iraunkorrak planteatzeko giltza den tresna bat dela.
Esperientzia honek aplikatutako ikerketak nola erantzun dezakeen ingurumen erronka zehatzetara adibide gisa aurkezten da. Gaur egun Irfapen integratzen duten taldeek sortutako ezagutzak prozesu naturaletan oinarritutako kudeaketa tresna bat sendotzen lagundu du, iraunkorra eta ingurumenarekin errespetuzkoa, gainera mallorquin asto autoktonoa babesteko lotuta.
Praktika tradizional hauek berreskuratzeak, froga zientifikoek babestuta, ur-jauziak mantentzeko, sute arriskua murrizteko eta Balearen espazio naturalen kudeaketa hobetzeko bidea eskaintzen du.