Atzerri Ministerioak, Europar Batasunak eta Kooperazioak, kontsulatuetara agindu berri bat eman du espainiar nazionalitatea lortu dutenen kasuak ziurtatzeko, "ilobak" izeneko legearen babespean, erbesteratuen ondorengoak direla egiaztatu ondoren, eta, Auzitegi Gorenak zehaztu zuen bezala, boto eskubidea mantentzen dutela neurri prebentiboak ezarri arren.
José Manuel Albares zuzendutako departamentuko iturriak Europa Press-i adierazi diote bai Ministerioak bai atzerriko kontsulatu bulegoen sareak "zorrotz betetzen duela nazionalitateari eta hautesleen erroldan izena emateari buruzko araudiak esaten duena".
Era berean, azpimarratu dute "bere eskumenetan, Ministerioak, Justiziak eta Parlamentuekin Harremanek emandako aginduak, eta Hautesleen Errolda Ofizialak" ikusten dela, Hautesleen Batzorde Zentralari (JEC) atxikita.
Atzerriak gogorarazi du, kontsulatuak 2022ko abenduan Segurtasun Juridikoaren eta Publizitatearen zuzendari orokorra zen Sofía Puente-k emandako agindua aplikatzen ari direla, Memoria Demokratikoaren Legea indarrean sartu zenetik —nazionalitatea lortzeko baldintzak malgutzen zituen eta erbesteratuen ondorengo ez zirenentzat ere bidea irekitzen zuen—, orain JEC-k adostutakoaren arabera jokatuko dutela.
Hautesleen erakundeak astelehen honetan Auzitegi Gorenak "ilobak" izeneko legearen arabera nazionalizatutako pertsonen boto eskubideari buruz ezarritako irizpidea onartu du (2022ko Memoria Demokratikoaren Legearen xedapen bat). Auzitegi altuak bere parte-hartze eskubidea hauteskunde kutxetan etenda utzi du epaia eman arte, gerra zibilaren eta gerraosteko erbesteratuekin lotutako jatorria egiaztatu den kasuetan izan ezik.
JEC-k Atzerrira ziurtagiriak igortzea eskatzen du
Testuinguru honetan, JEC-k Atzerriko Espainiarren Zuzendaritzari eta Atzerriko Ministerioaren Kontsularren Zuzendaritzari eskatu dio Kontsulatu Erregistroetako arduradunei ziurtagiriak igortzeko agindua emateko, nazionalitatea lortu duten eta legearen arabera erbesteratuen ondorengoak direla frogatzen duen dokumentazioa aurkeztu dutenentzat.
Beste iturri diplomatiko batzuen arabera, Europa Press-ek aipatutakoak, Atzerri Ministerioak JEC-ren autoa kontsulatu bulegoetan banatzea mugatu du, instrukzio gehigarririk gehitu gabe, eta exiliatuekin senideturiko nazional berri hauen ziurtagiri bat emango dela jakinarazi du.
Ziurtagiri hauek emateko betebeharra, espainiar herritar berri hauek hurrengo hauteskunde deialdietan botoa emateko aukera izan dezaten, kontsulatuetan lan karga handitzea ekarriko du, bereziki Iberoamerikako herrialdeetan daudenetan, non oraindik prozesuan dauden ehunka mila nazionalitate eskaera dauden, Memoria Demokratikoaren Legearen babespean.
Atzerri Ministeriotik ez dute zehaztu, berri ziurtagiriak kudeatzeko prozesua azkartzeko plantilla indartuko den ala ez. Edozein kasutan, CERA-n izen-emateak etetea eta exiliatuaren ondorengo izatearen baldintza egiaztatzeko eskakizuna aldi baterako dela eta Auzitegi Gorenaren epaia definitiboa denaren arabera baldintzatuta dagoela gogorarazten da.
Hurrengo urtean hauteskunde orokorrak eta autonomikoak ospatuko direla ikusita, Gobernuak Auzitegi Gorena eskatzen jarraitu du gaia ahalik eta azkarren ebazteko, gainera, neurri prebentiboek espainiar herritartasunaren zati bat diskriminatzen dutela leporatzen du, botoa emateko konstituzional eskubidea ukatuz.
Apirilaren amaieran Albaresek Mexikon egindako bisitan azaldu zuenez, 2026ko martxoaren 31ra arte 2,4 milioi pertsonak espainiar nazionalitatea eskatzea adierazi zuten, eta horietatik 1,2 milioi espediente jaso ziren jada. Horietatik, "545.000 onartuak izan ziren, eta 306.500 Kontsulatu Zibileko Erregistroan inskribatuta daude".